• Archief
<B><EM>Vergeten auto’s:</B></EM> Polski Fiat 125P

Vergeten auto’s: Polski Fiat 125P

De afgelopen 125 jaar zijn er vele automodellen op de markt gebracht. Het ene model was succesvoller dan de andere. Sommige modellen zijn populaire oldtimers geworden andere zijn in de vergetelheid geraakt. De komende tijd haalt OldtimerNieuws deze vergeten auto’s weer voor het daglicht. Vandaag een auto van achter het ijzeren gordijn die tegelijkertijd met het verdwijnen van het gordijn van de markt verdween: de Polski Fiat 125P van de Poolse fabrikant FSO.

Polski Fiat 125PIn het door de USSR gecontroleerde Polen was FSO in de jaren zestig de enige fabrikant van personenauto’s. FSO had twee modellen in productie: de kleine Syrena voorzien van een tweetakt motor en de Warszawa, een licentie gebouwde versie van de Russische GAZ M20 Pobjeba. Beide auto’s waren gedateerd en het was duidelijk dat er een vervanging moest komen. Op dat moment was Fiat juist op zoek naar mogelijkheden om haar producten in het Oostblok in licentie te verkopen, wat even later bijvoorbeeld zou resulteren in de Lada. FSO gaat ook in gesprek met Fiat om een Fiat model in licentie te mogen bouwen. De gesprekken resulteren in een contract dat op 22 december 1965 wordt getekend. Volgens het contract mag FSO de zojuist gelanceerde Fiat 125 in licentie te bouwen. Om concurrentie te voorkomen is de Poolse variant echter niet gelijk aan de Italiaanse 125. De Poolse 125 krijgt wel de nieuwe carrosserie maar moet het doen met de motoren en techniek van de voorloper van de Fiat 125, de Fiat 1300/1500.

Polski Fiat 125POm de Polski Fiat 125P, zoals de auto zou gaan heten, daadwerkelijk in productie te kunnen nemen was een grondige modernisering van de FSO fabriek noodzakelijk. Er werden nieuwe machines en apparatuur uit Europa en de Verenigde Staten aangekocht en samenwerking gezocht met de Zastava fabriek in Joegoslavië en de net nieuw opgerichte Russische Lada fabriek (VAZ). Ook werden de ruim 100 bestaande Poolse toeleveranciers van FSO bij de opstart van de productie van het nieuwe model betrokken. Bijna twee jaar na het tekenen van het contract was het dan zover, op 28 november 1967 gaat de Polski Fiat 125P in productie. In eerste instantie worden daar nog veel uit Italië afkomstige onderdelen voor gebruikt, maar dat zou snel veranderen.

Polski Fiat 125PDe Polski Fiat 125P is leverbaar in twee versies. Een versie met een 60 pk 1,3 liter motor en een versie met een 1,5 liter motor die een vermogen van 75 pk had. Uiterlijk was de Poolse 125 eenvoudig te onderscheiden van zijn Italiaanse tegenhanger. De 125P was voorzien van dubbele ronde koplampen, waar het origineel dubbele vierkante koplampen had. Daarnaast had de 125P een platte benzinetank die boven de achteras was gemonteerd, in plaats van een staande tank in kofferbak. Aan de binnenkant viel het aangepaste dashboard op waar was teruggegrepen op de instrumenten uit de Fiat 1500. Als het op wegligging en prestaties aankwam moest de 125P de Fiat 125 voor zich laten. Niet alleen had de Italiaanse 125 de beschikking over sterkere motoren. De 125P stond ook “hoger op de poten” om beter op de slechte Oostblok wegen uit de voeten te kunnen, wat uiteindelijk weer negatief was voor de wegligging. In de praktijk bleken de vier schijfremmen van de Poolse variant wel beter te voldoen dan de Italiaanse.

Polski Fiat 125PNaast de sedanversie van de 125P zijn er vanaf 1972 ook een stationwagon, een ambulance en een pickup versie beschikbaar. Deze varianten kwamen alleen als Polski Fiat op de markt. De Fiat 125 gaat in 1972 al weer uit productie om het stokje over te dragen aan de geheel nieuwe Fiat 131. Maar bij FSO is het einde voor de 125P in 1972 nog lang niet in zicht. In 1972 weet zelfs een Poolse 125P de eerste plaats in de 1600cc-klasse in de Rally van Monte Carlo te behalen. Voor de gelegenheid is wel gebruikt gemaakt van een motor uit de Italiaanse Fiat 125. In 1973 volgt een kleine facelift voor de 125P. De verchroomde grille wordt vervangen door een ‘moderne’ plastic grille, er komen nieuwe richtingaanwijzers voor en de achterlichten worden vergroot. Ook het interieur krijgt een opfrisbeurt en de motoren krijgen een paar pk extra mee. In 1975 volgt opnieuw een kleine facelift met opnieuw een gewijzigde grille, nieuwe bumpers en er verschijnt een toerenteller in het dashboard.

Polski Fiat 125PIn de loop der jaren wordt de Polski Fiat telkens iets gewijzigd, maar blijft in grote lijnen dezelfde auto zoals die in 1967 voor het eerst de FSO fabriek verliet. In 1978 krijgt de 125P gezelschap van een nieuwe FSO, de FSO Polonez. De Polonez heeft een veel moderne carrosserie dan de 125P, maar deelt bijna geheel de techniek. De introductie van de Polonez betekent nog niet dat de 125P uit productie gaat. De twee modellen worden gewoon naast elkaar geproduceerd. In 1983 loopt de licentie overeenkomst af en vanaf dat moment heet de auto simpelweg FSO 125P. In deze gedaante houdt de 125P het nog acht jaar uit. In 1991, bijna tegelijk met het vallen van de muur en het verdwijnen van het ijzeren gordijn wordt de FSO 125P uit productie genomen. In 24 jaar hebben 1.445.699 exemplaren van de 125P de fabriek verlaten. Meer dan de helft bleef in Polen, maar de rest vond hun weg naar meer dan 80 landen, waaronder natuurlijk de andere oostbloklanden. Maar de 125P was ook in Nederland en bijvoorbeeld als rechts gestuurde versie in Engeland verkrijgbaar.

terug naar voorpagina