• Archief
<B><EM>Made in Holland:</B></EM>  Spyker

Made in Holland: Spyker

Als autoproducent het Nederland internationaal gezien nooit een echte rol gespeeld. Dit betekent echter niet dat er in Nederland geen auto’s worden gebouwd. Vandaag de dag bij Nedcar in Born en bij bijvoorbeeld een kleine fabrikant als Donkervoort. In de serie “Made in Holland” is de komende periode een aantal artikelen te lezen over de auto’s die in Nederland het levenslicht zagen. We trappen de reeks af met waarschijnlijk een van de meest iconische merk dat Nederland ooit heeft gekend: Spyker.

Gouden KoetsDe broers Hendrik-Jan en Jacobus Spijker richten in 1880 het bedrijf Spijker op. De van oorsprong Hilversumse smeden richten zich met hun bedrijf op de bouw van koetsen. Het ging hun al snel voor de wind en het bedrijf werd verplaatst naar Amsterdam. Daar bouwen ze onder de naam Rijtuigenfabriek Gebr. Spijkers in 1897 – 1898 hun meest beroemde koets: de Gouden Koets. De Gouden Koets was een geschenk van de Amsterdamse bevolking voor inhuldiging van koningin Wilhelmina. In het jaar dat de Gouden Koets werd afgeleverd bouwden de broers ook hun eerste auto. Deze eerste auto was niet zelf ontwikkeld maar een Benz die in licentie werd gebouwd. De auto werd op de markt gebracht als Spijker-Benz. Om productiecapaciteit te creëren voor de licentiefabricage werd er een nieuwe fabriek gebouwd aan de Amsteldijk in Amsterdam. Op deze plek stond eerder de vroegere hofstede Trompenburg van Cornelis Tromp. Die naam werd opnieuw gebruikt en zo ontstond N.V. Industrieële Maatschappij Trompenburg.

Spyker HP60Om het merk meer internationale aanzien te geven wordt de merknaam in 1903 veranderd in Spyker. In datzelfde jaar kwam Spyker met de Spyker HP60. De HP60 was een in meerdere opzichten belangrijke auto. Zo was het de eerste auto met remmen op alle vier wielen, aandrijving op alle vier wielen (hoewel sommigen beweren dat de hybride Porsche-Lohner hiermee strikt genomen de eerste was) en de eerste zescilindermotor ter wereld. Het ontwerp was van de Fransmannen Drouard en Laviolette. Hoewel de auto aanvankelijk was gebouwd om aan races deel te nemen werd de auto voornamelijk gebruikt voor reclame doeleinden. De Spyker HP60 werd voor slechts aan twee races (beide in Engeland) ingezet, die hij met een derde en eerste plaats wist uit te rijden. De HP60 was een unicum, maar er ontstond wel een productieversie, die met 50 pk iets minder sterk was. De hoge prijs zorgde ervoor dat dit model geen succes werd.

Spyker Parijs PekingIn 1907 kondigde de Franse krant “Le Matin” automobilisten uit voor een race van Peking naar Parijs. In deze begindagen van de auto wilde men bewijzen dat de automobiel ongekende mogelijkheden bood. Een van de mensen die de uitdaging aannam was de Fransman Godard. Godard was een steile-wandrijder op kermissen en had geen geld. Hij wist echter het voor elkaar te krijgen dat de Spyker fabriek hem een auto en onderdelen beschikbaar stelde. Na een aanvankelijk goed begin van de race moest Godard het opgeven om de Spyker het begaf. Hij kon de auto niet repareren omdat hij de reserveonderdelen had verkocht om de reis te bekostigen. Met veel improvisatietalent wist hij toch de finish in Parijs te halen. Daar werd hij als een held onthaald en dat leverde Spyker veel goede publiciteit op. Pas veel later zou blijken dat Godard de boel had geflest doordat de Spyker hele stukken met de trein en per boot was vervoerd.

In hetzelfde jaar als de Peking-Parijs race kwam Hendrik-Jan Spijker om het leven bij de scheepsramp met de SS Berlin. Jacobus Spijker besloot zich terug te trekken uit het bedrijf en de Industrieële Maatschappij Trompenburg ging een jaar later failliet. Het bedrijf maakt meteen een doorstart en in 1915 luidde de fusie met de N.V. Nederlandse Vliegtuigenfabriek een nieuwe fase in. De naam Spyker was nu ook verbonden aan vliegtuigen en daarom werd een nieuw logo met een combinatie van een spaakwiel en een vliegtuigpropeller geïntroduceerd. Door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog was er veel vraag naar vliegtuigen en tot 1918 werden bijna 100 gevechtsvliegtuigen en 200 vliegtuigmotoren geproduceerd.

Spyker C4 1924Spyker begon naast de verkoop van auto’s ook autobussen te bouwen. De auto’s van Spyker waren gericht op het topsegment. Zo was de Spyker C4 voorzien van een zescilinder Maybach motor en werd gezien als een serieuze tegenhanger van de Rolls Royce. Dit alles mocht echter niet baten. In 1922 ging de Industrieële Maatschappij Trompenburg opnieuw failliet. Er volgde opnieuw een doorstart maar in 1925 werd de productie van het merk Spyker stilgelegd. In 1926 ging het licht definitief uit en is na ongeveer 1500 auto’s het merk Spyker geschiedenis. Hoewel Spyker meer dan 100 patenten op haar naam had staan was de concurrentie van met name de Amerikaanse merken te sterk geworden. De naam Spyker wordt in 1999 weer uit de mottenballen gehaald als onder de naam Spyker Cars een nieuw sportwagen wordt opgericht.

terug naar voorpagina